De trommels
De janggu en samul nori: hoe een zandlopertrommel het podium bereikte
De tweekoppige janggu, zijn plaats tussen de vier samul nori-instrumenten en de boerenmuziek die eraan voorafging, toegelicht aan de hand van Wikipedia's archieven.
Reserveer mijn plek ↗Kort antwoord
De janggu is een tweekoppige zandlopertrommel die centraal staat in de Koreaanse traditionele muziek, en het is een van de vier instrumenten van samul nori, een genre dat in 1978 de dorpsmuziek van boeren naar het binnenpodium bracht. De boekingspagina voor het Onggi Concert noemt een janggu-solo en een janggudans onder de mogelijke stukken, dus de trommel is het instrument dat u het meest zult tegenkomen. Weten hoe hij is gebouwd en waar hij vandaan komt, maakt de avond makkelijker te volgen.
Een zandloper met twee stemmen
Wikipedia beschrijft de janggu als een zandlopervormige trommel met twee vellen van verschillend leer. De twee vellen produceren een verschillende toonhoogte en klankkleur, en die combinatie zou de harmonieuze vereniging van yin en yang voorstellen. Dik huid op het linkervel geeft de diepe noten, terwijl lichter huid op het rechtervel de hoge noten voortbrengt. De ronde buis die beide uiteinden verbindt, de jorongmok, bepaalt de klank: een bredere buis geeft een dieper, heser geluid en een nauwere een harder, pittiger geluid. Tegenlussen van touw houden de vellen op hun metalen ringen. De foto op deze pagina toont een janggu met zijn stokken in het National Folk Museum of Korea.
Hoe erop wordt gespeeld
Traditioneel houdt de speler een dunne bamboestok, de yeolchae, in de rechterhand voor het hoge vel en bespeelt hij het lage vel met de blote linkerhand, een opzet die Wikipedia vermeldt bij volksliederen en sjamanistische rituelen. Tegenwoordig is het gebruikelijk om ook op het lage vel een klopper te gebruiken, de gungchae. Het artikel somt de lettergrepen op waarmee spelers de ritmes uitspreken, zoals deong, deok en ta, en beschrijft de janggu als een begeleidingsinstrument dat wordt gewaardeerd om zijn behendigheid in complexe ritmes. Hij kan op de grond staan, zoals in de sanjo-traditie, of aan een band over de schouder hangen, en een vaardige speler kan dansen terwijl hij trommelt en de schouders met de maat mee laten bewegen.
Ouder dan hij lijkt
De vroegste afbeeldingen van het instrument staan op een klok uit de Silla-periode en op een muurschildering in een Goguryeo-graf, aldus Wikipedia, en de oudste geschreven bronnen dateren uit de regeerperiode van koning Munjong van Goryeo, als veldinstrument. Een Goryeo-kroniek vermeldt twintig janggu die in 1114 voor een banket werden geschonken. De trommel is mogelijk voortgekomen uit de kleinere yogo, en het artikel stelt dat het instrument zijn huidige standaardformaat bereikte tijdens de Goryeo-periode. De janggu wordt gebruikt in hofmuziek, blaasmuziek, volksmuziek en sjamanistische muziek, en in vocale muziek, dans en yeonhui, de afdeling uitvoerende kunsten die op de pagina van het concert wordt genoemd.
Boerenmuziek en de eerste theatershow
Samul nori, wat 'vier voorwerpen spelen' betekent, wordt door Wikipedia beschreven als een moderne bewerking van de boerenmuziek nongak en sjamanistische muziek voor het binnentheater. Het gebruikt vier instrumenten: de kleine gong kkwaenggwari, de grotere gong jing, de zandlopertrommel janggu en de vattrommel buk. Traditioneel werd deze muziek buiten gespeeld, met uitgebreide kostuumdansen, maar in samul nori zitten de musici en ligt de nadruk op het geluid. Het artikel zegt dat de eerste samul nori-uitvoering op 22 februari 1978 plaatsvond in een klein theater in Seoul, en dat het genre sindsdien de meest succesvolle traditionele muziek van Korea wordt genoemd.
Pungmul, de dorpstraditie
Achter samul nori schuilt pungmul, een Koreaanse volkstraditie van trommelen, dansen en zingen. Wikipedia zegt dat de meeste uitvoeringen buiten plaatsvinden, met tientallen spelers in voortdurende beweging, en dat de vorm wortelt in dure, de collectieve arbeid van boerengemeenschappen. Er werd gespeeld bij dorpsfeesten en landelijke feestdagen en als begeleiding van sjamanistische rituelen en maskerdansdrama's. Elke groep wordt geleid door een kkwaenggwari-speler en omvat minstens één janggu, één buk en één jing. Het zittende, binnenkarakter van een salonconcert staat dan ook ver af van de openluchtwortels van pungmul, en juist dat maakt de tegenstelling interessant.
Wat het voor jouw avond betekent
Het Onggi-concert is geen samul nori, en op de pagina staat niet dat de trommels in dat format zijn opgesteld. Wat de kennis je biedt, is een manier van luisteren: naar het verschil tussen een lage dreun en een hoge knal uit één trommel, naar ritmes die zich herhalen en variëren, en naar het lichaam van de speler dat met de maat meebeweegt. Aan het eind, wanneer je zelf de instrumenten uitprobeert, zul je merken dat een gelijkmatig patroon op twee vellen tegelijk vasthouden lastiger is dan het leek.
Veelgestelde vragen
Wordt het concert samul nori?
De pagina zegt dat niet. Ze noemt een janggu-solo, een handtrommeldans en een janggu-dans onder de mogelijke stukken.
Wat is yeonhui?
Wikipedia vermeldt het onder de afdelingen voor podiumkunsten die de janggu gebruiken. De boekingspagina gebruikt het voor een folkprogramma.
Hoeveel instrumenten heeft samul nori?
Vier: de kkwaenggwari, jing, janggu en buk, zegt Wikipedia.
Bronnen